Odszkodowanie a zadośćuczynienie – różnice i podobieństwa

euro-3317432_1920

Potocznie uważa się, że odszkodowanie jest równoważne z terminem zadośćuczynienia. Stosownie zamiennie tych dwóch określeń jest jednak mylące, bowiem w języku prawniczym są to zupełnie dwa, odrębne pojęcia, odnoszące się do innych form rekompensaty.

W przypadku zadośćuczynienia chodzi o pokrycie strat niematerialnych, co jest znaczącą różnicą w kontekście odszkodowania, które stosuje się w charakterze materialnym. W poniższym materiale przedstawiamy znaczące aspekty, pozwalające rozróżnić te dwa terminy, zaznaczając również istniejące podobieństwa.

Co to jest zadośćuczynienie?

W polskim prawie zadośćuczynienie jest jednym ze sposobów wyrównywania szkód niemajątkowych. Przepisy jasno określają i regulują sytuacje, w których obowiązuje zadośćuczynienie, pozwalając tym samym na jego odróżnienie od odszkodowania. Wszystkie te sytuacje zawarte są w art. 445 i 448 kodeksu cywilnego, który odnośnie się do m.in. uszkodzeń ciała, rozstroju zdrowia, gwałtu czy przemocy. Wszystkie sprawy wytyczane są z tytułu tzw. dobra osobistego.

Pomoc pieniężna nazywana jest “pokutnym” za naruszenie praw osobistych. Jej wielkość adekwatna jest do poniesionej szkody niemajątkowej. Pod określeniem “odpowiednia” kryje się różna kwota, a jej dokładne wyliczenie jest niemal niemożliwe. Aby jednak umożliwić jego kwalifikacje, powstało sześć grup, do których przypisuje się odpowiednie przypadki. W grupach tych wyróżnia się:

  1.  Czynniki ogólne – np. wysoki poziom winy sprawcy
  2.  Przypadki uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia
  3.  Przypadki szkody niemajątkowej wyrządzonej czynem nierządnym
  4.  Przypadki szkody niemajątkowej wyrządzonej pozbawieniem wolności
  5. Przypadki naruszenia czci lub dobrego imienia
  6. Przypadki naruszenia prawa do wizerunku lub głosu

Co ważne – przyznawana nam suma nie powinna odbiegać od sum pieniężnych przyznawanych przez inne sądy, w podobnych lub identycznych sytuacjach jak nasza.

Zadośćuczynienie a odszkodowanie – różnice

Najważniejszą różnicą jest wspomniana już kwestia majątkowa i niemajątkowa. Drugą przedstawiliśmy powyżej, a pierwszą najlepiej opisać sytuacjami, w których tracimy konkretną rzecz na skutek np. włamania.

Określenie szkody majątkowej jest więc dużo łatwiejsze, a zwrot odszkodowania jest adekwatny do poniesionej, konkretnej straty. Jeśli więc w wyniku kradzieży tracimy przedmiot wart 3 tysiące złotych, odszkodowanie jest analogiczne do tej kwoty. Praca prawnika opiera się więc często na konkretnych liczbach i danych, a zespół biegłych ocenia wartość majątku na podstawie innych przedmiotów czy sytuacji rynkowych. Najczęściej – im wyższa wartość skradzionych przedmiotów – tym wyższa jest kwota odszkodowania.

W przypadku szkody niemajątkowej sytuacja jest znacznie trudniejsza, a rekompensata jest różna, w zależności od np. pracy i doświadczenia prawnika. Trudność w orzekaniu polega na zdefiniowaniu i określeniu bólu (zarówno fizycznego jak i psychicznego), które w wyniku zdarzenia jest niezwykle indywidualny. Kolejną różnicą, pozwalającą określić czy mamy do czynienia z odszkodowaniem, czy z zadośćuczynieniem jest jego forma. W przypadku tego pierwszego mówimy o zapłacie jednorazowej, która ma pokryć straty. W tym celu przedstawia się rachunki, udowadnia wartość przedmiotu, współpracuje z np. firmą ubezpieczeniową. Zadośćuczynienie jest rekompensatą za poniesione szkody, pomagającą w np. walcez chorobą, podjętym leczeniem czy wynikającą ze zdarzenia niepełnosprawnością. Jego forma, liczba wypłat i wartość jest niezwykle trudna do określenia.

Ważnym podobieństwem tych dwóch form jest fakt, że zadośćuczynienie jest formą odszkodowania. Ich celem jest pomoc finansowa, zarówno w przypadku straty materialnej, jak i niematerialnej, co z punktu widzenia poszkodowanego jest niezwykle cenne.

Znajdź dla siebie najlepszą pożyczkę spośród

51 ofert
Sprawdź wszystkie ofertySprawdź

Wsyłając teraz wniosek pieniądze możesz otrzymać w 15 min!