Zachowek – czym jest i komu przysługuje?

testament-1183175_1280

Wyobraźmy sobie, że należymy do dużej, wielopokoleniowej rodziny. Każdy jej członek powiązany jest ze sobą genetycznie i emocjonalnie w stopniu różnym – poczynając od bardzo zażyłej relacji, po umiarkowaną i chłodną W przypadku śmierci któregoś z członka rodziny liczymy się, że testament uwzględni nas i naszych najbliższych w stopniu równie różnym co dotychczasowe relacje. Okazuje się jednak, ku naszemu zdziwieniu, że testament zmarłej osoby pomija nas w aspekcie dziedziczenia. Jest to tym dziwniejsze, jeśli osoba zmarła była nam szczególnie bliska.

W tej wyjątkowej i trudnej sytuacji mowa o zachowku, czyli ubezpieczeniu spadkobierców ustawowych. Kiedy owy zachowek ci przysługuje? Jak z niego korzystać? Czym właściwie jest zachowek po rodzicach? Czym różni się darowizna a zachowek?

Kiedy przysługuje zachowek?

Wnoszenie o zachowanie ma sens wtedy, gdy osoba uprawniona nie otrzymała części majątku spadkowego, który należy jej się na drodze dziedziczenia lub poprzez zaliczanej do spadku darowizny. Ten ostatni przypadek nosi miano “zachowek od darowizny”.

Ponadto każdy kto wnioskuje o zachowek może również rościć sobie prawo o jego uzupełnienie. Oznacza to dopłatę różnicy między należnym zachowkiem, a wartością uzyskanego przysporzenia. Podobnie jak wyżej, o roszczenie do uzupełnienia ubiegać się może każdy, kto nie otrzymał spadku w wyniku dziedziczenia lub uczynionej mu wcześniej darowizny.

Mówiąc więc prościej, kodeks cywilny mówi o należności przysługującej;

  • zstępnym spadkobiercom (tj. dzieciom, wnukom, prawnukom)
  • małżonce/małżonkowi spadkodawcy

Gdy zmarła osoba nie posiada zstępnych spadkobierców zapis osobami uprawnionymi stają się rodzice lub małżonek właśnie.

Komu nie przysługuje zachowek?

Analogicznie do podanych powyżej informacji, spróbujmy wyodrębnić grupę osób, którym zachowek nie przysługuje.

  • osobom wydziedziczony w testamencie
  • osobom z orzeczeniem sądowym, który dostał miano niegodnego otrzymania spadku
  • osobom, które wcześniej odrzuciły spadek
  • małżonkowi żyjącemu w separacji

Ile wynosi zachowek?

Wysokość zachowku nie jest odgórnie ustalona. Każda sytuacja postrzegana jest indywidualnie i rozliczana jest według wartości udziału spadkowego. Zachowek stanowi połowę tej wartości, jaką spadkobierca otrzymał z chwilą dziedziczenia. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o zachowek jest niepełnosprawna i nie ma możliwości utrzymania się poprzez pracę na etacie, kwota ta rośnie do dwóch-trzecich wartości udziału. Co ważne – podczas ustalania udziałów spadkowych uwzględnia się także spadkobierców, którzy odrzucili swoją część spadku.

Jak wypełnić pozew o zachowek?

W przypadku gdy nie otrzymamy zachowku, dochodzi do wezwań do zapłaty. Gdy pomimo nich strona nie wywiązuje się ze zleconej czynności, uprawnionemu (w tym wypadku nam) przysługuje możliwość skierowania pozwu na drogę sądową. Rodzaj sądu do którego zgłaszamy sprawę uzależniony jest od kwoty zachowku, która nam przysługuje. Jeśli kwota jest wyższa niż 75 tysięcy, sprawę przejmuje sąd okręgowy. Jeśli jest niższa, sprawą zajmuje się sąd rejonowy. Ważne jest, aby sprawą zachowku zająć się w ciągu 5 lat od otrzymania testamentu. W innym wypadku zachowek przedawnia się, a możliwość roszczenia o daną kwotę zatraca się wraz z tym przedawnieniem.

Znajdź dla siebie najlepszą pożyczkę spośród

51 ofert
Sprawdź wszystkie ofertySprawdź

Wsyłając teraz wniosek pieniądze możesz otrzymać w 15 min!